Làng Cát Hải

lang-cat-hai

Từ trung tâm thị xã SaPa đến Cát Cát chỉ 2km. Đó là bản lâu đời của người Mông còn lưu giữ nhiều nghề thủ công truyền thống như trồng bông, lanh và dệt vải chế tác đồ trang sức. Đặc biệt, nơi đây còn giữ được khá nhiều phong tục độc đáo mà ở các vùng khác không có, hoặc không còn tồn tại nguyên gốc.

Qua những khung dệt, người Mông tạo nên những tấm thổ cẩm nhiều màu sắc và hoa văn mô phỏng cây, lá, hoa, muông thú… Gắn liền với công đoạn dệt vải bông, vải lanh là khâu nhuộm và in thêu hoa văn, phổ biến là kỹ thuật nhuộm chàm, nhuộm nước tro thảo mộc và cây lá rừng. Vải nhuộm xong được đánh bóng bằng cách lăn vải với khúc gỗ tròn trên phiến đá phẳng có bôi sáp ong.

lang-cat-hai

làng cát hải

Ở làng Cát Cát, nghề chế tác đồ trang sức bằng bạc, đồng đã có từ lâu đời và tạo ra những sản phẩm tinh xảo. Quy trình chế tác bạc gồm nhiều công đoạn. Trước hết, họ cho bạc vào nồi trên bễ lò đun đến khi nóng chảy thì rót vào máng. Chờ khi bạc nguội lấy ra dùng búa đập, rèn sao cho thanh bạc có kích cỡ to, nhỏ, dài, ngắn, vuông, tam giác, tròn, dẹt hay kéo thành sợi. Tiếp đó, họ giũa cho thật nhẵn và nếu cần trang trí thì dùng đinh để chạm khắc, tạo hoa văn nổi hoặc chìm rồi mới uốn hình sản phẩm. Cuối cùng là bước đánh nhẵn, làm trắng và bóng. Sản phẩm chạm bạc ở Cát Cát rất phong phú, tinh xảo nhất là đồ trang sức của phụ nữ như: vòng cổ, vòng tay, dây xà tích, nhẫn…

Một điều hấp dẫn du khách du lịch khi đến Cát Cát là người Mông ở đây còn giữ được khá nhiều phong tục tập quán độc đáo, chẳng hạn như tục kéo vợ. Khi người con trai quen biết và đem lòng yêu một cô gái, anh ta sẽ tổ chức làm cỗ mời bạn bè và nhờ các bạn lập kế hoạch “kéo” cô gái về nhà một cách bất ngờ, giữ cô trong ba ngày. Sau đó, nếu cô gái đồng ý làm vợ chàng trai thì sẽ tiến hành lễ cưới chính thức. Nếu cô từ chối thì họ cùng nhau uống bát rượu kết bạn và mọi việc trở lại bình thường như chưa có điều gì xảy ra. Lễ cưới người Mông ở Cát Cát thường được tổ chức từ 2 đến 7 ngày.

Kiến trúc nhà của người Mông làng Cát Cát còn nhiều nét cổ: nhà ba gian lợp ván gỗ pơmu. Bộ khung nhà có vì kèo ba cột ngang. Các cột đều được kê trên phiến đá tròn hoặc vuông. Vách được lợp bằng gỗ xẻ, có 3 cửa ra vào: cửa chính ở gian giữa, 2 cửa phụ ở hai đầu nhà. Cửa chính luôn được đóng kín, chỉ mở khi có việc lớn như đám cưới, tang ma, cúng ma vào dịp lễ Tết. Trong nhà có không gian thờ, sàn gác lương thực dự trữ, nơi ngủ, bếp và nơi tiếp khách.

Làng Cát Cát được hình thành từ giữa thế kỷ 19. Các hộ gia đình ở đây cư trú dựa vào sườn núi và quây quần bên nhau. Các nóc nhà cách nhau chừng vài chục mét. Họ trồng lúa trên ruộng bậc thang, trồng ngô trên núi theo phương pháp canh tác thủ công, sản lượng thấp. Phần lớn nhà cửa đều đơn giản, chỉ có một cái bàn, cái giường và bếp lửa nấu nướng…

Vườn treo Sapa

vuon-treo-sapa

Nằm cách thị xã Lào Cai 38 km, “Vườn treo” Sapa được người phương Tây phát hiện từ cuối thế kỷ 19. Để đến đây có 3 đường: một từ thị xã Lào Cai vào, một từ Lai Châu xuống và một từ Bình Lư (Sơn La) sang, bằng đủ các loại phương tiện như: tàu hoả, ôtô, xe máy, xe ngựa…

vuon-treo-sapa

vườn treo sapa

Thời tiết ở đây luôn luôn mát mẻ. Tại Lào Cai tháng 6 nhiệt độ trung bình là 28oC thì Sapa chỉ 21-22oC. Ban đêm nhiệt độ còn xuống thấp hơn nữa, quanh năm đều phải đắp chăn. Về mùa đông, có đêm nước đóng băng, bông tuyết rơi trắng như hoa mai, hoa mận đầu mùa…

Vào dịp xuân, du khách có thể chiêm ngưỡng cảnh đẹp không mấy nơi có. Đó là rừng đào chạy dài hàng cây số, tràn suốt từ đầu thị trấn tới đỉnh đèo Ô Quy Hồ, sắc hoa tươi thắm như một thảm hồng đón khách du xuân! Mùa xuân ở Sapa là mùa sinh sôi, nảy nở của các loài hoa, đầy trời phong lan, lay ơn, păng-xê, tường vi, thược dược… chứ không chỉ đào mận, hồng, mơ. Cây ở đây cũng rất nhiều loại, vừa đẹp, vừa quý như: pơ-mu, actixô, trúc thông, vạn tuế, đặc biệt là loài thông gai, tiếng H’mông gọi là “Sa-mu”. Trong các bộ sưu tập thuốc chữa bệnh ở Việt Nam, có lẽ các giống cây thuốc đều có nguồn gốc và di thực thành công được tại Sapa. Chẳng hạn như các cây: đỗ trọng bắc, xuyên khung, đương quy, thảo quả, hoàng liên, chân gà, vân mộc hương, đẳng sâm, gấu tàu, bạch chỉ… Sapa còn là miền đất có nhiều bí ẩn với các giống cây sinh sống ở đỉnh Phan-xi-păng, và một số chim, động vật quý hiếm như: vẹt, trĩ, công, gà gô, lợn rừng, gấu ngựa. Gần đây, Sapa còn phát hiện được một quần thể đá cổ ở ven suối Tam Hoa với 150 hòn lớn nhỏ. Mỗi năm có hàng vạn khách du lịch tới đây, ngoài ra còn có nhiều đoàn học sinh nước ngoài tới tham quan học tập, nghiên cứu, quay phim, chụp ảnh…

Tới Sapa, du khách du lịch không thể không tới thăm thác Bạc, một cảnh đẹp độc đáo với dòng nước đổ trắng xoá triền cây, dội từ đỉnh non xuống tận vực sâu. Và cũng khó có thể dửng dưng được với vẻ đẹp ngoạn mục rất thơ của cầu Mây, cây cầu bằng song, bằng mây có từ khá lâu đời.

1 2 3